Almancada iyelik sözcükleri: mein, dein, sein ve ihr

İyelik sözcüğünü seçmek için iki karar

İsmin önündeki iyelik sözcüğü aitlik ya da bir ilişki bildirir: “biletim”, “kız kardeşi”. Türkçe bunu ismin sonundaki iyelik ekiyle yapar; Almanca ise ismin önüne bir sözcük koyar. Kök, şeyin kime ait olduğunu gösterir; ek ise eşlik ettiği isme ve onun cümledeki görevine bağlıdır.

Jonas sucht seine Tasche. (“Jonas çantasını arıyor”) ile Mira sucht ihre Tasche. (“Mira çantasını arıyor”) cümlelerini karşılaştır. Türkçede ikisi de “onun”dur; Almancada sahibin cinsiyeti kökü değiştirir. Şimdi Mira sucht ihren Schlüssel. (“Mira anahtarını arıyor”) cümlesine bak: ihren görünür, çünkü Schlüssel eril ve Akkusativ’te nesnedir.

Model olarak mein’ın ekleri

Tekilde bu iyelik artikelleri ein örüntüsünü izler. Son sütunda görüldüğü gibi çoğulları da vardır:

Tabloyu kökü değiştirerek kullan: mit meinem Bruder (“erkek kardeşimle”), mit deinem Bruder (“erkek kardeşinle”). Dativ çoğulda ismin biçimini de kontrol et: mit meinen Freunden (“arkadaşlarımla”).

Ihr, ihr ve euer’in biçimleri

Büyük harfle Ihr, resmî hitap Sie’nin iyelik sözcüğüdür: Ist das Ihr Ticket? (“Bu sizin biletiniz mi?”). Küçük harfle ihr bir kadına ya da birden çok kişiye gönderme yapabilir; sahibin kim olduğunu bağlam gösterir.

euer ek aldığında kısaltılmış biçimler eure, euren, eurem, eurer, eures yaygındır: Wo ist eure Wohnung? (“Sizin daireniz nerede?”, birden çok kişiye samimi hitapla). Bu kökü özne zamiri ihr ile karıştırma.

Tek tek cümle ezberlemeden çalışmak

Bir sahip, artikeliyle bir isim ve bir görev yaz. Örneğin: “ben”, der Bruder, “ile” → mit meinem Bruder. Sonra yalnızca sahibi ya da hâli değiştir. Bir sıfat eklersen onun kendi eklerine ihtiyacın olur: sıfat çekimi ile devam et.

Bu tablo isim önündeki iyelik sözcüklerini anlatır. “Benimki” ya da “seninki” gibi tek başına kullanılan biçimler farklıdır; bu tablodaki bir hücreyi otomatik olarak aktarma.

Cevaplı alıştırmalar

Çözümleri açmadan önce cevap ver. Her cevap biçimin nedenini açıklar:

1. Ich suche ___ Pass. Benim pasaportum; der Pass.
2. Lea besucht ___ Schwester. Lea’nın kız kardeşi.
3. Ben fährt mit ___ Tochter. Ben’in kızı.
4. Wir treffen ___ Freunde. Bizim arkadaşlarımız.
5. Ist das ___ Adresse? Sizin adresiniz; resmî hitap.
6. Ihr sucht ___ Schlüssel. Sizin anahtarlarınız; çoğul, samimi.

Cevapları ve açıklamaları göster

1. meinen: sahip ich ve Akkusativ'te eril nesne.
2. ihre: Lea yüzünden ihr- kökü; Schwester dişil ve Akkusativ'te.
3. seiner: sein- kökü; mit dişil Dativ ister.
4. unsere: sahip wir ve Akkusativ'te çoğul.
5. Ihre: büyük harfli resmî iyelik sözcüğü, dişil yalın hâl.
6. eure: sahip ihr; euer'in kısaltılmış biçimiyle Akkusativ çoğul.