N-Deklination po niemiecku: rzeczowniki słabe z przykładami

Dlaczego zmienia się też rzeczownik

Ucząc się przypadków, mogłeś skupiać się na rodzajniku. Przy słabych rzeczownikach rodzaju męskiego zmienia się też sam rzeczownik: Der Student lernt. („Student się uczy”) i Ich kenne den Studenten. („Znam studenta”). Dla Polaka to naturalne, ale w niemieckim to raczej wyjątek.

Ten wzór nazywa się N-Deklination. W liczbie pojedynczej rzeczownik dostaje -(e)n w Akkusativ, Dativ i Genitiv; Nominativ zachowuje formę podstawową.

Formy w tabeli są w liczbie pojedynczej. Studenten nie oznacza automatycznie „studentów”: rodzajnik i zdanie pozwalają rozróżnić liczbę i przypadek.

Grupy, które warto rozpoznawać

Wiele słabych rzeczowników męskich oznacza osoby lub istoty żywe. Do częstych należą:

• Rzeczowniki męskie na -e, jak der Junge, der Kunde, der Kollege.
• Osoby z końcówkami -ent, -ant, -ist, -at, na przykład der Student, der Lieferant, der Tourist, der Diplomat.
• Słowa, które trzeba zapamiętać pojedynczo, jak der Mensch i der Herr.

Końcówki są wskazówką, a nie pozwoleniem na dodawanie -n do każdego rzeczownika. Der Vater nie odmienia się według tego wzoru: Ich sehe den Vater. („Widzę ojca”). Zapisuj każde słowo z formą, która pokazuje jego odmianę: der Kunde – den Kunden.

Herr i formy mieszane

Herr ma formę Herrn w oznaczonych przypadkach liczby pojedynczej, ale Herren w liczbie mnogiej: Ich spreche mit dem Herrn. („Rozmawiam z panem”) i Ich spreche mit den Herren. („Rozmawiam z panami”).

Niektóre podobne rzeczowniki mają wzór mieszany z -ns w Genitiv liczby pojedynczej. Nie wciskaj ich na siłę do tabeli Student: na przykład der Buchstabe → des Buchstabens („litera”). Ucząc się tych słów, sprawdzaj formę Genitiv i liczbę mnogą.

Odróżniaj trzy różne końcówki

W mit dem freundlichen Kollegen („z miłym kolegą”) dem oznacza Dativ, freundlichen ma końcówkę przymiotnika, a Kollegen końcówkę rzeczownika słabego. Te zmiany łączy przypadek, ale należą do różnych słów.

Nie myl też N-Deklination w liczbie pojedynczej z -n w Dativ liczby mnogiej innych rzeczowników: mit den Kindern („z dziećmi”). Kind jest nijaki i nie staje się przez to słabym rzeczownikiem męskim.

Krótka rutyna powtórek

Opisz osobę w czterech zdaniach: podmiot, dopełnienie, wyrażenie z mit i posiadanie z Genitiv. Najpierw podkreśl rodzajnik, potem rzeczownik. Ten poradnik należy do bloku B2 w Dilelang; częste słowa mogą pojawić się wcześniej w innych kursach. Jeśli przypadki wciąż sprawiają ci trudność, wróć do Akkusativ i Dativ.

Ćwiczenia z odpowiedziami

Odpowiedz, zanim rozwiniesz rozwiązania. Każda odpowiedź wyjaśnia powód formy:

1. Ich sehe den ___. (Junge, liczba pojedyncza).
2. Wir helfen dem ___. (Student, liczba pojedyncza).
3. Das ist die Tasche des ___. (Kollege, liczba pojedyncza).
4. Der ___ wartet draußen. (Kunde, liczba pojedyncza).
5. Ich spreche mit dem ___. (Herr, liczba pojedyncza).
6. Wir besuchen den ___. (Vater, liczba pojedyncza).

Pokaż odpowiedzi i wyjaśnienia

1. Jungen: Akkusativ liczby pojedynczej słabego rzeczownika męskiego.
2. Studenten: Dativ liczby pojedynczej; dodaje się -en.
3. Kollegen: słaby Genitiv liczby pojedynczej, bez dodawania -s.
4. Kunde: Nominativ liczby pojedynczej; zachowuje formę podstawową.
5. Herrn: oznaczona forma liczby pojedynczej; Herren to liczba mnoga.
6. Vater: nie należy do tej klasy; nie dodaje się -n.